مصطفى النوراني الاردبيلي
212
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
مىرويند ، چهارگوش و به رنگ سبز ولى در پايه نواحى كوهستانى گرد و به رنگ مايل به خاكسترى است . قسمت مورد استفاده اين گياه كليه اندامهاى آن مانند پوست ، ميوه ، برگ و همچنين دانه است . تركيبات شيميايى : از نظر تركيبات شيميايى در شيمشير در تمام اعضاى درخت ماده اوونىمين وجود دارد . « 1 » خواص - كاربرد : كليه قسمتهاى اين گياه داراى اثر مسهلى و قىآور است . اثر ميوه آن بيشتر از پوست و برگ گياه است . از اين محلول در دامپزشكى براى رفع جرب حيوانات اهلى به اين صورت استفاده مىكنند : مقدار 50 گرم ميوه گياه ( يا اعضاى مختلف گياه در فصل پاييز ) را در يك ليتر آب مخلوط با سركه ، وارد مىكنند و لوسيون حاصل را جهت رفع گال حيوانات اهلى مخصوصا اسب به كار مىبرند . پماد 8 گرم دانه آن در 30 گرم پيه خوك بهمنظور فوق مصرف مىدارد . اين گياه در شمال غربى ايران ، آذربايجان و ارسباران مىرويد . « 2 » شيطرج مشخصات : به فارسى موچه ، شيتره ، تره تيزك وحشى و در كتب سنتى با نامهاى مسواك الراعى و شيطرج آمده است . گياهى است چند ساله و علفى ، برگهاى آن درشت ، متناوب ، ضخيم ، بى كرك ،
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 3 ، ص 111 . ( 2 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 1 ، ص 582 .